Producten, Aanspraken en Licenties

Titel

Producten, Aanspraken en Licenties

Status

In ontwikkeling BEsluitvorming in beheer

Versie

0.0.2

Datum

11 December 2023

Auteur

Werkgroep Verwerven en in gebruik nemen

Acties

  • Geen openstaande acties

Bij het Verwerven en in gebruik nemen wordt gebruik gemaakt van drie entiteiten: Product, Aanspraak en Licentie. Op deze pagina worden deze entiteiten inclusief hun levenscyclus en statussen nader toegelicht. De pagina bestaat uit de volgende paragrafen:

Status van een Product (Leermiddel)

Een leermiddel wordt aangeboden door een leverancier en kan besteld worden in een Bestelomgeving leermiddelen van een andere leverancier. In deze relatie is het onder meer van belang dat de verkopende leverancier weet vanaf welk moment het leermiddel verkocht mag worden, in gebruik genomen kan worden, en uiteindelijk niet meer beschikbaar is en niet meer gebruikt kan worden. Deze informatie over de levensfase van een leermiddel wordt gedeeld middels een status. In onderstaande figuur zijn alle statussen uit de levenscyclus van een leermiddel weergegeven.

Figuur 1. Statussen van een Leermiddel

Een leermiddel wordt aangekondigd met de status nog niet beschikbaar. Dit geeft de verkopende leverancier de mogelijkheid om het leermiddel reeds op te nemen als een aankomend product in de eigen referentiecomponent Overkoepelende leermiddelencatalogus. Op een gegeven moment kan het leermiddel verkocht worden. De status wijzigt dan naar beschikbaar. Indien een aanbiedende leverancier besluit om het leermiddel bij nader inzien toch niet te beschikbaar te maken dan kan de status van het leermiddel in de Leveranciersspecfieke leermiddelencatalogus gewijzigd worden naar komt-nooit-beschikbaar.

Een leermiddel dat beschikbaar is zal op een gegeven moment uitgefaseerd gaan worden. Dit gaat in twee stappen. Allereerst wijzigt de status naar niet meer beschikbaar. Het leermiddel mag niet meer verkocht worden. Het kan echter wel zo zijn dat er nog aanspraken en licenties geldig zijn op het leermiddel. Indien de laatste aanspraak en licentie is verlopen wijzigt de status naar de finale staat van niet meer beschikbaar en te gebruiken.

Specifiek voor fysieke en combi leermiddelen zijn er twee tussenstadia benoemd. Deze stadia kunnen door de aanbiedende leverancier gebruikt worden om aan te geven dat een Leermiddel beperkt leverbaar of tijdelijk niet leverbaar is.

In aanvulling op de status is er in de productbeschrijving van het leermiddel ook een aantal datumvelden opgenomen. Deze datumvelden kondigen een statusovergang aan. De aanbiedende leveranciers kunnen en soms moeten deze datumvelden gebruiken in de Leveranciersspecifieke leermiddelencatalogus. Dit stelt de verkopende leveranciers in staat om tijdig te kunnen reageren op statuswijzigingen.

In onderstaande tabel zijn de vullingsregels met betrekking tot deze datumvelden beschreven. Voor iedere status is aangegeven welke datumvelden verplicht zijn en aan welke voorwaarden de datum (in het verleden of in de toekomst) moet voldoen.

Status

FirstPublished
Date

Datum dat product op de markt is verschenen of de verwachte verschijningsdatum

Depreciation
Date

Vanaf deze datum is er een opvolger beschikbaar. Aangeraden wordt om deze te gebruiken.

SupportedUntil
Date

Vanaf deze datum is het product niet meer te bestellen.

EndOfLife
Date

Na deze datum is het product niet meer beschikbaar.

Nog niet beschikbaar

Verplicht

Datum in toekomst

-

-

-

Beschikbaar

Verplicht

Datum in verleden

Optioneel

Optioneel

Datum in toekomst

Optioneel

Datum in toekomst

Tijdelijk niet leverbaar

Verplicht

Datum in verleden

Optioneel

Optioneel

Datum in toekomst

Optioneel

Datum in toekomst

Beperkt leverbaar

Verplicht

Datum in verleden

Optioneel

Optioneel

Datum in toekomst

Optioneel

Datum in toekomst

Niet meer beschikbaar

Verplicht

Datum in verleden

Optioneel

Verplicht

Datum in verleden

Verplicht

Datum in verleden

Niet meer beschikbaar en te gebruiken

Verplicht

Datum in verleden

Optioneel

Verplicht

Datum in verleden

Verplicht

Datum in verleden

Komt nooit beschikbaar

Optioneel

Optioneel

Optioneel

Optioneel

Definitie van een Aanspraak

Een Aanspraak geeft het recht om een digitaal leermiddel in gebruik te nemen en te gaan gebruiken. Een aanspraak wordt gebruikt om de levering van het leermiddel tussen meerdere referentiecomponenten te organiseren.

Definitie van de Activatie- en gebruiksperiode

In een Aanspraak gespecificeerd wat de activatie- en gebruiksperiode is. De relevante datumvelden in de activatie- en gebruiksperiode zijn toegelicht in onderstaande figuur.

Figuur 2. Datumvelden van een Aanspraak en een Licentie

Een Aanspraak wordt aangemaakt direct na de bestelling van een leermiddel. Deze datum van creatie wordt door de referentiecomponent Aanspraakmanager vastgelegd in het datumveld creationDate. Bij de creatie worden nog twee andere velden door de Aanspraakmanager vastgelegd: startDate en activationUntilDate. Deze twee datumvelden definiëren het begin en het einde van de activatieperiode. Onderwijsdeelnemers of -medewerkers die voldoen aan de autorisatieregel van de aanspraakvariant van de aanspraak kunnen in deze activatieperiode het leermiddel in gebruik gaan nemen.

Zodra het leermiddel in gebruik wordt genomen door een onderwijsdeelnemer (of onderwijsmedewerker) ontstaat een onderwijsdeelnemer(- of medewerker)licentie. In het bericht van de leermiddelactivatie legt de referentiecomponent Licentieregistratie de datum van eerste keer gebruik vast in het datumveld firstUsed. Op basis van de gebruiksvoorwaarden en de productbeschrijving wordt door de Licentieregistratie ook de laatste datum van gebruik vastgelegd in het datumveld expirationDate. De Leerling (of Leraar) kan het leermiddel gebruiken in deze gebruiksperiode (tussen firstUsed en expirationDate).

Indien het leermiddel door een andere leverancier verkocht wordt, dan kunnen afhankelijk van de bilaterale afspraken tussen leveranciers gegevens over leermiddelgebruik gedeeld worden. In het Leermiddelgebruik kan de Licentieregistratie bijvoorbeeld de laatste keer dat het leermiddel gebruikt is delen in het datumveld lastUsed.

Een aanspraak kan geannuleerd of geblokkeerd worden door de Aanspraakmanager. In dat geval komt het recht op in gebruik name en gebruik te vervallen. De Aanspraakmanager legt de datum van annuleren of blokkeren vast in de aanspraak in het datumveld endDate.

Status van een Aanspraak

Een Aanspraak heeft afhankelijk van de stap waarin het leverproces zich bevindt een bepaalde status. De statussen van een Aanspraak zijn weergegeven in onderstaande figuur. Hierbij zijn ook de toegestane statusovergangen weergegeven.

Figuur 3. Statussen van een Aanspraak

De statussen hebben de volgende definities:

  • Entitled: de referentiecomponent Aanspraakmanager heeft een aanspraak op een leermiddel aangemaakt voor leveren (of arrangeren) van digitale leermiddelen op basis van een bestelling van een Besteller.

  • Provisioned: de Aanspraak is verwerkt in de referentiecomponent Licentieregistratie. Hierna zijn onderwijsdeelnemers of onderwijsmedewerkers die voldoen aan de autorisatieregels van de aanspraakvariant van de aanspraak in staat om het leermiddel in gebruik te nemen.

  • LinkReady: de referentiecomponent Leermiddelenportaal heeft op basis van de autorisatieregel van de aanspraakvariant van de aanspraak de toegangslink van het leermiddel toegevoegd aan het overzicht van leermiddelen van de onderwijsdeelnemers of -medewerkers. De toegangslink is actief gedurende de activatieperiode en de gebruiksperiode.

  • Licensed: één of meerdere onderwijsdeelnemers of onderwijsmedewerkers hebben het leermiddel in gebruik genomen. De referentiecomponent Licentieregistratie heeft hiervan melding gemaakt bij de Aanspraakmanager. Een aanspraak die de status van Licensed heeft kan niet meer geannuleerd worden. Deze status wordt niet uitgewisseld en is af te leiden uit de boolean isLicensed van de aanspraak.

  • Ended: het recht op in gebruik name en gebruik is verlopen. Deze status wordt niet uitgewisseld en is af te leiden van de activationUntilDate voor de activatieperiode en de expirationDate voor de gebruiksperiode.

  • Cancelled: de aanspraak is geannuleerd door de referentiecomponent Aanspraakmanager.

  • Blocked: de aanspraak is in zijn volledigheid geblokkeerd door de referentiecomponent Aanspraakmanager.

Status van een Licentie

Een onderwijsdeelnemer (of -medewerker)licentie ontstaat zodra er voor een aanspraak een leermiddel in gebruik wordt genomen door een onderwijsdeelnemer (of onderwijsmedewerker). Vanaf dat moment kan een licentie een aantal statussen hebben. Deze zijn weergegeven in onderstaande figuur. Hierbij zijn ook de toegestane statusovergangen weergegeven.

Figuur 4. Statussen van een Licentie

 

De statussen hebben de volgende definities:

  • Activated: De Licentie is vanaf dat moment Activated voor de gehele gebruiksperiode.

  • Expired: Na de gebruiksperiode wijzigt de licentie naar de status van Expired. Deze status wordt niet gedeelden is af te leiden van de expirationDate van de licentie. De expirationDate is door betrokken referentiecomponenten af te leiden uit:

    • De Aanspraak waar deze Licentie toe behoort uit het veld minExpirationDate.

    • Het Leermiddelactivatie bericht dat verstuurd is door de Licentieregistratie bij het ontstaan van de licentie uit het veld expirationDate.

    • Informatie over de licentie (te verkrijgen via de Usage API) uit het veld expirationDate.

  • Blocked: Een licentie kan (tijdelijk) geblokkeerd worden door de referentiecomponent Aanspraakmanager. De status van een licentie wijzigt bij een blokkering van Activated naar Blocked. Indien het een tijdelijke blokkering betreft dan kan de Aanspraakmanager de status ook weer veranderen van Blocked naar Activated. Zodra de status van de licentie Blocked is, kan het leermiddel niet gebruikt worden door de Leerling of Leraar. De aanbieder van het leermiddel toont in dit geval een passende melding aan de Leerling of Leraar dat de toegang tot het Leermiddel is geblokkeerd.


Release notes

Deze uitwerking is gebaseerd op basis van de volgende stappen:

  1. 0.0.1: Outline van de pagina is gemaakt op basis van bestaande content.

  2. 0.0.2: Tekst geactualiseerd op basis van herziening rollen en referentiecomponenten in het architectuurkader. Daarnaast is er een status Licensed toegevoegd aan de Aanspraak om duidelijk te maken dat de Aanspraak niet meer geannuleerd kan worden.